Archiwa tagu: nauka

Pranie mózgu. Uwodzicielska moc (bezmyślnych) neuronauk

Wiele lat temu kupiłem książkę pod beznadziejnym tytułem Zmień swój mózg, zmień swoje życie. Ponieważ staram się kupować niemal wszystko co ukazuje się na temat naszych zachowań, neuronauk i mózgu to ten tytuł po przejrzeniu i notce o autorze poleciał do koszyka. Dr Daniel G. Amen przedstawiony jest na nocie okładkowej między innymi jako neurolog kliniczny, psychiatra dziecięcy i młodzieżowy.

Zacząłem czytanie i z kolejnymi stronami otwierałem szeroko oczy ze zdumienia. Oto autor próbował przekonać czytelnika, że odpowiednio wykonane skany mózgu (emisyjna tomografia komputerowa – SPECT) pozwalają rozpoznać różnego rodzaju zaburzenia (depresje, lęki, napady agresji, nadpobudliwość itp.), diagnistyka jest banalna, zaś samo leczenie w stu procentach skuteczne. Autor wie jak z tym wszystkim się uporać, i jako dowód podaje kolejne zakończone sukcesem przypadki własnego leczenia. Zacząłem więc szukać informacji o autorze. No cóż poszło szybko. Własna klinika, programy w telewizji i … dużo, za dużo kontrowersji.

Nie dokończyłem jej w końcu, choć uwielbiam jeden fragment z niej, który czasami cytuję w różnych okolicznościach*.

Z doktorem Amenem właśnie spotkałem się po raz kolejny przy okazji lektury książki Pranie mózgu. Uwodzicielska moc (bezmyślnych) neuronauk, Sally Satel i Scotta Lilienfelda. Autorzy próbują w niej odczarować nieco modę na neuronauki wyjaśniając, co wiemy o funkcjonowaniu mózgu, czego nie wiemy, a co dopiero przypuszczamy. Bardzo krytycznie podchodzą do wszelkiego neuromarketingu, neurodiagnoz przy wykorzystaniu najnowszych urządzeń pokazując krok po kroku, jak trudna i złożona jest interpretacja, a tym samym diagnostyka uzyskiwanych wyników. Mamy słynny przykład z martwym łososiem, u którego zidentyfikowano aktywność nerwową przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Właśnie w gronie nadinterpretatorów znalazł się doktor Amen. Czytaj dalej Pranie mózgu. Uwodzicielska moc (bezmyślnych) neuronauk

Podziel się

Niezwyczajni ludzie

Jeżeli podczas pierwszych prób komunikacji dziecko spotyka się z surowymi nakazami zalecanymi przez niektórych specjalistów, by “był cicho” lub “przestał głupio gadać” – nie tylko mu to nie pomaga; wręcz przeciwnie – właściwie zniechęca do podejmowania prób komunikacji i pracy nad wymagającym procesem zrozumienia, na czym polega mowa, język i komunikacja. B. Prizant, T. Fields-Mayer

Wiele osób z ASD myśli bez głosu i słów. Widzimy w głowie różnego rodzaju obrazy, które sobie przetwarzamy. Często przypomina to bardzo szybko przesuwające się po sobie obrazki. Jeśli chcemy coś powiedzieć, musimy sobie przekonwertować to na słowa i potem wymówić głosem. Jednym zajmuje to mniej czasu, innym więcej. Inny niż głosowy rodzaj myślenia sprawia, że uczymy się i przyswajamy wiedzę w inny sposób. Musimy widzieć, natomiast informacje głosowe pojawiają się i znikają. Trudniej jest je zapamiętać. Za to informacje wizualne pamiętamy świetnie. Dlatego wielu z nas wybiera komunikację tekstową. Katja Schrödringer

Czytaj dalej Niezwyczajni ludzie

Podziel się

Listy do młodego kontestatora

Nie wiedziałem czego oczekiwać po Listach do młodego kontestatora Christophera Hitchensa. Poleżała sobie ta niewielka książeczka jakiś czas w zakamarkach czytnika. Sięgnąłem po nią bez większego przekonania.

Co więcej w trakcie lektury przedmowy byłem raczej zniechęcony i zniesmaczony. Odniosłem wrażenie, że napastliwy ton nie wróży dobrze, choć rozumiałem irytację Hitchensa na to, jak współczesne media są w stanie przekręcić cytaty i intencje. Była w tym jakaś nadmierna agresja. Czytaj dalej Listy do młodego kontestatora

Podziel się

Zmysłowe życie roślin

Daniel Chamovitz jest biologiem, dyrektorem Centrum Biologii Roślin “Manna” przy Uniwersytecie w Tel Awiwie. Kilka lat temu napisał niewielką książeczkę Zmysłowe życie roślin o tym, w jaki sposób rośliny reagują na świat zewnętrzny. Z dużym zastrzeżeniem, co do “faktycznej zmysłowości” organizmów roślinnych opisuje w kolejnych rozdziałach, w jaki sposób rośliny reagują na bodźce – słuchowe, dotykowe, węchowe itp. Wykorzystuje zarówno historyczne badania, jak i najnowsze osiągnięcia botaniki oraz genetyki, aby wytłumaczyć pewne mechanizmy. Czytaj dalej Zmysłowe życie roślin

Podziel się

Umysł i mózg- starość

Jak umysł rośnie w siłę, gdy mózg się starzeje, Elkhonon Goldberg. Bardzo ciekawa i bardzo nierówna książka.

Zacznę od tego co mi się bardzo podobało w tej książce. Przede wszystkim punkt startowy. Neurobiolog o ogromnej wiedzy dotyczącej procesów starzenia się mózgu dzieli się swoimi wątpliwościami dotyczącymi potencjalnej własnej diagnozy.

Czytaj dalej Umysł i mózg- starość

Podziel się

Porozmawiajmy o trudnych sprawach

Wspominałem już o serii wydawnictwa Tako Książki jutra. Oryginalnie cztery książeczki dla młodego czytelnika autorstwa ukazały się w Hiszpanii w 1977 roku. Książki firmowane są przez grupę Equipo Plantel, w której skład wchodzili Adriana D’Atri, Miguel Garcia Sanchez i Curra Orozco. Nie udało mi się znaleźć więcej informacji na temat autorów, choć w tym wypadku mogłoby to być wyjątkowo interesujące.

Ze względu na tytuł jednej z nich Klasy społeczne istnieją miałem mocne przekonanie, że treść będzie rewolucyjnie socjalistyczna. Nie zawiodłem się. Zresztą pewne sygnały poglądów autorów na świat pojawiły się już w dwóch pozostałych wcześniejszych – Oto jest dyktatura, Co to właściwie jest demokracja. Ale to dopiero z Klas społecznych wylewa się trud robotniczej klasy, nierówności, niesprawiedliwości i kłujący majątkiem bogacze. Zostawię ją sobie na koniec. Czytaj dalej Porozmawiajmy o trudnych sprawach

Podziel się

Fabryka Absolutu

Sympatyczny i krótki przerywnik. Może nie bardzo porywający, zwłaszcza w drugiej części, gdy trzeba rozwikłać nieco akcję i zbliżać się do końca, ale zdecydowanie wart sięgnięcia. Tego rodzaju książki odbieram na dwóch płaszczyznach. Przede wszystkim odniesień do aktualnego świata, tak jak miało to miejsce choćby w Ponurych igraszkach Makuszyńskiego.

Druga warstwa to ta dotycząca czasów, gdy książka została faktycznie napisana. W tym wypadku mamy 1922 rok. Niemal sto lat temu powstała Fabryka Absolutu, Karela Čapka. Czytaj dalej Fabryka Absolutu

Podziel się

Cukier, sól, tłuszcz

Myślałem, że dostanę przeideologizowaną batalię o tym, jak to złe koncerny we współczesnym świecie robią z nas niewolników. Coś w rodzaju Ducha równości. Tymczasem dostałem fantastyczną pozycję o tym, jak zwykli ludzie pracujący w koncernach we współczesnym świecie robią z nas niewolników. Czytaj dalej Cukier, sól, tłuszcz

Podziel się

Gupi muzg

Kolejna książka o mózgu? I to jeszcze z tytułem, który nie bardzo mi się podoba? Opierałem się, ale tylko przez kilka tygodni. Przegrałem ze swoim uzależnieniem od książek o tej tematyce. Kupiłem Gupi muzg. W co tak naprawdę pogrywa twoja głowa? i nie żałuję. Nie ma tam w zasadzie nic nowego dotyczącego funkcjonowania mózgu na gruncie aktualnej wiedzy, ale została napisana w taki sposób, że bardzo mocno powinien się zawstydzić redaktor, który na okładce książki Manfreda Spitzera Dopamina i sernik wspomniał coś o humorze. Czytaj dalej Gupi muzg

Podziel się

Krótka historia rozumu

Prawdopodobnie każdy z nas zna zegar słoneczny. Być może wiele osób samodzielnie budowało gnomon wbijając patyki w ziemię i obserwując ruch cienia. Nigdy jednak nie zastanowiłem się nad oczywistą konsekwencją działania takiego podejścia. Jeśli podziałka zegara była dzielona na równe części (np. Na dwanaście) to godzina zimą i godzina latem miała zupełnie inny czas trwania. W naszym wypadku zimą jest dwukrotnie krótsza niż latem. Proste!

Zajęło mi sporo czasu mojego życia, żeby ten prosty fakt sobie uświadomić.  To też pokazuje, jak ciężko czasem spojrzeć na różne idee, które powstawały w miarę rozwoju cywilizacji jeśli jesteśmy przyzwyczajeni do zupełnie innych koncepcji. I tak jak człowiekowi średniowiecznemu prawdopodobnie trudno byłoby zrozumieć naszą koncepcję czasu. Tak nam równie trudno może być zrozumieć to w jaki sposób wówczas myślano o świecie. To wszystko z niezwykłym polotem pokazuje Leonard Mlodinow w książce Krótka historia rozumu. Czytaj dalej Krótka historia rozumu

Podziel się